Derslerde öğrendiğin kuralların hepsi burada. Takıldığında dönüp bakabilirsin.
| Konu | Kural | Örnek |
|---|---|---|
| Olumlu | have / has + V3 | I have finished. / She has left. |
| Olumsuz | haven't / hasn't + V3 | He hasn't called. |
| Soru | Have / Has + özne + V3? | Have you eaten? — Yes, I have. |
| V3 | düzenli: -ed · düzensiz: ezber | worked · seen, gone, eaten, done |
| Deneyim | ever (soruda) / never | Have you ever been to Rome? / I've never seen snow. |
| just / already / yet | az önce / çoktan / henüz | I've just arrived. / Has she called yet? |
| been / gone | been: gidip döndü · gone: gitti, orada | He has been to Paris. / He has gone to Paris. |
| Dikkat | belli bir geçmiş zamanla kullanılmaz | I saw it yesterday. (I have seen it yesterday ✗) |
Present Perfect, geçmişte olmuş ama şimdiyle bağlantısı olan olayları anlatır. Yapısı: have / has + fiilin 3. hali (past participle, kısaca V3). I have finished. (Bitirdim — iş şu an bitmiş durumda.)
I, you, we, they → have; he, she, it → has. Kısaltmalar: I've, you've, we've, they've ve he's, she's, it's.
Türkçede bunun ayrı bir zamanı yok; çoğu zaman -dı ile çeviririz: Anahtarımı kaybettim → I have lost my key. (Anahtar hâlâ kayıp.) Türklerin en çok zorlandığı nokta bu: aynı “-dı” bazen Past Simple, bazen Present Perfect olur.
Basit kural: olayın ne zaman olduğu söylenmiyorsa ve önemli olan şimdiki sonuçsa, Present Perfect kullan.
I have lost my key.
Anahtarımı kaybettim. (Hâlâ yok.)
She has finished her homework.
Ödevini bitirdi.
We've cleaned the house.
Evi temizledik.
“He's” iki anlama gelebilir: He's tired = he is tired. He's finished = he has finished. Arkasından V3 geliyorsa “has” demektir.
Düzenli fiillerde 3. hal, 2. halle aynıdır: work → worked → worked, play → played → played, study → studied → studied.
Düzensiz fiillerde ezber gerekir. Bazılarında 2. ve 3. hal aynıdır: buy → bought → bought, make → made → made, have → had → had.
Bazılarında ise farklıdır: go → went → gone, see → saw → seen, eat → ate → eaten, do → did → done, write → wrote → written, take → took → taken, be → was → been.
Türklerin sık yaptığı hata: have'den sonra 2. hali kullanmak. “I have went” ✗ → I have gone ✓. “She has saw” ✗ → She has seen ✓.
I have seen this film.
Bu filmi gördüm.
She has written a letter.
Bir mektup yazdı.
We have bought a new house.
Yeni bir ev aldık.
Sözlüklerde düzensiz fiiller üç sütunla verilir: see – saw – seen. Have / has'ten sonra hep üçüncü sütun gelir.
Olumsuz: haven't / hasn't + V3. I haven't seen him. (Onu görmedim.) She hasn't called. (Aramadı.)
Soru: Have / Has başa geçer: You have seen it. → Have you seen it? (Onu gördün mü?)
Present Perfect'te do / does / did kullanılmaz; yardımcı fiil zaten have / has. “Do you have seen…?” ✗ → Have you seen…? ✓
Kısa cevaplar: Yes, I have. / No, I haven't. — Yes, she has. / No, he hasn't.
I haven't seen him today.
Bugün onu görmedim.
Have you eaten? — Yes, I have.
Yemek yedin mi? — Evet, yedim.
Has she called? — No, she hasn't.
Aradı mı? — Hayır, aramadı.
Kısa cevapta V3 tekrar edilmez: “Yes, I have.” yeterli; “Yes, I have seen.” denmez.
Hayatındaki deneyimleri anlatırken Present Perfect kullanılır, çünkü ne zaman olduğu önemli değildir. Soru: Have you ever + V3? = Hiç … -dın mı? Have you ever eaten sushi?
Hiç yapmadığın şeyler için: have never + V3. I have never seen snow. Dikkat: never zaten olumsuz anlam taşır, “I haven't never” ✗ denmez. Türkçedeki “hiç görmedim” çift olumsuzu İngilizceye taşınmaz.
been ve gone farkı: He has gone to Paris. = Paris'e gitti (hâlâ orada). He has been to Paris. = Paris'te bulundu (gidip döndü).
Deneyim sorusunda hep been kullanılır: Have you ever been to London? (Hiç Londra'ya gittin mi?)
Have you ever been to London?
Hiç Londra'ya gittin mi?
I've never eaten sushi.
Hiç suşi yemedim.
Ali isn't here. He has gone to the shop.
Ali burada değil. Markete gitti.
“Have you ever…?” sorusuna kısaca “Yes, I have.” ya da “No, never.” diye cevap verebilirsin.
just = az önce, yeni. have ile V3'ün arasına girer: I've just arrived. (Az önce geldim.)
already = çoktan, zaten. O da araya girer: She has already eaten. (Zaten yedi.)
yet = henüz, daha. Sadece olumsuz cümlede ve soruda kullanılır, cümlenin sonuna gelir: I haven't finished yet. (Henüz bitirmedim.) Has the film started yet? (Film başladı mı?)
İlk karşılaştırma: olayın zamanı söyleniyorsa (yesterday, last week, in 2020) Present Perfect değil Past Simple kullanılır: I saw him yesterday. “I have seen him yesterday” ✗. Bu farkı B1'de ayrıntılı göreceğiz.
The train has just left.
Tren az önce kalktı.
We have already had lunch.
Öğle yemeğini çoktan yedik.
Has she called yet?
Aradı mı? (Henüz aradı mı?)
Yer kuralı: just / already / ever / never → have ile V3 arasına; yet → cümlenin sonuna.
Bu derste Present Perfect ile ilgili her şeyi karışık olarak tekrar edeceksin.
Yapı: have / has + V3. Olumsuz: haven't / hasn't + V3. Soru: Have / Has + özne + V3? — do / did kullanılmaz.
Deneyim: ever / never, gidip dönmek: been. Zaman ifadeleri: just, already (araya), yet (sona). Belli bir geçmiş zaman varsa Past Simple.
Have you ever drunk Turkish coffee?
Hiç Türk kahvesi içtin mi?
I've just called my mother.
Az önce annemi aradım.
She hasn't written the report yet.
Raporu henüz yazmadı.